Philosophy and Religion – Bangor University

Athroniaeth a Chrefydd – Prifysgol Bangor

Eryl W Davies

Pennaeth Ysgol

Ym mis Medi 2013, agorodd yr Ysgol Athroniaeth a Chrefydd newydd ym Mhrifysgol Bangor ei drysau i dderbyn ei charfan gyntaf o fyfyrwyr. Roedd llawer o’r modiwlau wedi’u dilysu’n ddiweddar ac mae adborth gan y myfyrwyr yn awgrymu eu bod yn boblogaidd iawn. Yn wir, mae’r ysgol eisoes yn denu myfyrwyr o dramor yn ogystal â’r DU. Gweler isod amlinelliad o rai o’r modiwlau sy’n cael eu dysgu ar hyn o bryd yn yr ysgol, i roi syniad i athrawon a darpar fyfyrwyr o’r hyn sydd gan yr Ysgol Athroniaeth a Chrefydd ym Mangor i’w gynnig.

Dirfodaeth

Mae dirfodaeth wedi datblygu i fod yn un o’r symudiadau athronyddol a diwylliannol mwyaf bywiog i ymchwilio i ystyron a phrofiadau sylfaenol bywyd a bodolaeth dyn. Mae ei effaith ar ddisgyblaethau eraill – megis llenyddiaeth, celf, theatr, sinema a seicoleg – wedi bod yn aruthrol ers ei anterth yn Ewrop yn syth ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Drwy ymchwilio i ryddiaith, llenyddiaeth a ffilmiau cyfoes ym maes athroniaeth, rydym yn dangos sut mae dirfodaeth yn gymaint o agwedd ymarferol ar fywyd heddiw i bob un ohonom ag yr oedd i’r gwawdluniau mewn gwisgoedd tywyll oedd yn trafod damcaniaethau dirfodol yn angerddol ym mwytai Paris ar ôl y rhyfel. Bydd syniadau megis ystyr bodolaeth, ymwybyddiaeth, baich rhyddid, pryder, meidroldeb, yr absŵrd, bodolaeth pobl eraill a dilysrwydd yn cael eu harchwilio yng ngoleuni meddylwyr fel Jean-Paul Sartre, Albert Camus, José Ortega y Gasset, Franz Kafka, Fyodor Dostoevsky, a Søren Kierkegaard.

Marwolaeth Duw

Mae’r modiwl hwn yn archwilio’r syniad pwerus a phryfoclyd am farwolaeth Duw – syniad a gyhoeddwyd gan yr athronydd enwog sy’n cael ei gamddeall gan bobl, Friedrich Nietzsche. Bydd myfyrwyr yn cael eu cyflwyno i’r prif syniadau yn athroniaeth Nietzsche sy’n cynnig cyd-destun i ddeall ystyr marwolaeth Duw, a’i oblygiadau radical. Byddwn yn astudio darnau allweddol a ysgrifennwyd gan Nietzsche, ac yn cyflwyno rhai  ffyrdd y cafodd ei syniadau eu camddehongli i gyrraedd casgliadau tra gwahanol (er enghraifft, cadarnhau propaganda Natsïaidd, yn ogystal â hyrwyddo ‘Cristnogaeth’ mwy dilys). Yn ogystal ag ymchwilio i gwestiynau athronyddol megis, ‘sut gall Duw holl-bwerus farw?’ a ‘beth yw effeithiau marwolaeth Duw o ran gwirionedd, moesoldeb, ffydd, a bywyd ystyrlon a phwrpasol?’, byddwn yn ystyried cysyniadau athronyddol allweddol, gan gynnwys metaffiseg, trosgynoldeb, mewnfodaeth, a nihiliaeth.

Seicoleg Crefydd

Mae’r modiwl hwn yn cyflwyno myfyrwyr i syniadau allweddol ym maes seicoleg crefydd, gyda phwyslais arbennig ar y berthynas rhwng meddwl seicoddadansoddol a phrofiad crefyddol. Bydd myfyrwyr yn astudio swyddogaeth a derbyniad crefydd mewn amrywiaeth o fodelau damcaniaethol seicoddadansoddol er mwyn gwneud synnwyr o’r cydberthnasau rhwng profiad crefyddol ac iechyd meddwl. Bydd adroddiadau ac astudiaethau achos o feddiant demonaidd yn cael eu hastudio er mwyn canfod i ba raddau mae safbwyntiau crefydd a seicoleg yn cyd-fynd neu’n cystadlu â’i gilydd.

Moeseg Gymhwysol

Bwriad y modiwl yw ymchwilio i berthnasedd moeseg i ddadleuon sy’n ymwneud â materion dadleuol yn y gymdeithas gyfoes. Bydd hyn yn cael ei wneud mewn perthynas â rhai o’r materion canlynol: cyfrifoldeb dros liniaru tlodi’r byd; gofal atebol am yr amgylchedd; problemau sy’n ymwneud ag ewthanasia; erthylu a hawliau merched; cyfiawnhad dros ryfel. Y diben fydd galluogi myfyrwyr i weld gwahanol safbwyntiau’r ddadl ym mhob achos a dod i’w casgliadau eu hunain.

Cyflwyniad i Islam:

Islam yw’r grefydd sy’n cynyddu gyflymaf yn y byd, ond mae ei chredoau a’i harferion yn parhau’n aneglur i fwyafrif y bobl er bod ganddi gysylltiad crefyddol agos ag Iddewiaeth a Christnogaeth. Oherwydd hyn, mae’r modiwl hwn wedi ei gynllunio i roi cyflwyniad cynhwysfawr i ffydd, athroniaeth ac ymarfer Islamaidd.

Themâu mewn crefydd ac athroniaeth y Dwyrain:

Mae’r modiwl hwn yn cynnig cyflwyniad sylfaenol i ddatblygiad traddodiadau athronyddol a chrefyddol allweddol y Dwyrain – Hindŵaeth, Bwdhaeth, Sikhiaeth, Islam, Conffiwsiaeth a Shinto – ac yn rhoi trosolwg manwl ar eu tarddiad, eu hanes, eu athrawiaethau a’u hathroniaethau.

Ffwndamentaliaeth:

Y dyddiau hyn, mae pobl ledled y byd yn cael trafferth gwrthsefyll cynnydd ffwndamentaliaeth grefyddol, ac mae hyn yn creu diddordeb cynyddol yn y ffenomen hon. Gyda hyn mewn golwg, bydd y modiwl yn ymchwilio i: (1) natur ffwndamentaliaeth, manylu ar ei gefndir hanesyddol a’i ymddangosiad yn Islam, Cristnogaeth, a chrefyddau eraill y byd; (2) y berthynas ag ysgrythur; a (3) amrywiaeth o astudiaethau achos byw – yn cynnwys y Wahhabis yn y byd Islamaidd, clymblaid Gristnogol yr Unol Daleithiau a chenedlaetholwyr Hindŵaidd India – er mwyn cael gwell dealltwriaeth o ffwndamentaliaeth.