Sgiliau meddwl yng ngwersi Addysg Grefyddol yn Ysgol Twynyrodyn

Sgiliau meddwl yng ngwersi Addysg Grefyddol yn Ysgol Twynyrodyn, Merthyr

gan Justine Jones – Cydlynydd Addysg Grefyddol

Mae sgiliau meddwl yn symbyliad pwysig yn natblygiad dysgu plant a phobl ifanc. Y sgiliau hynny o radd uwch sy’n gwella ansawdd dysgu disgyblion yw sgiliau meddwl. Mae modd defnyddio gwahanol strategaethau i hyrwyddo meddwl o ansawdd uchel ac mae’r strategaethau hyn yn gweithio’n dda iawn yng nghyd-destun Addysg Grefyddol.

Ar ôl i mi fynychu nifer o gyrsiau hyfforddiant mewn swydd ar ddefnyddio sgiliau meddwl yng ngwersi Addysg Grefyddol fel rhan o fy DPP fel athrawes, es ati i’w hymgorffori yn fy nghynlluniau gwaith. Dyma rai o’r strategaethau a ddefnyddiais a’r canlyniadau a welwyd yng ngwaith plant.

Strategaeth – Rhoi pethau mewn trefn – Dosbarth derbyn

Gofynnwyd i’r disgyblion roi digwyddiadau stori geni’r Iesu mewn trefn, yna ailadrodd y stori a thrafod yr hyn sy’n digwydd.

Strategaeth – Llinellau ffawd – Blwyddyn 1

Mae’r strategaeth hon yn gofyn i’r plant roi digwyddiadau mewn trefn ar graff a defnyddio sgiliau empathi i drafod sut y maent yn credu y byddai unigolyn/pobl yn teimlo ar yr adeg honno yn eu bywyd, ynghyd â’u teimladau am y digwyddiadau hynny.

Strategaeth – Cwilt clytwaith – Blwyddyn 2

Mae’r strategaeth hon yn ymwneud â rhoi geiriau ar ddalen ar hap a gofyn i’r disgyblion ddarllen gair a cheisio meddwl am gysylltiadau rhyngddo â’r gair nesaf ato – naill ai’r gair wrth ei ochr, uwch ben neu oddi tano. Yna mae’r disgyblion yn trafod hyn gyda’u partner ac yn rhannu eu syniadau.

Strategaeth  - 5 cwestiwn – Cyfnod allweddol 2

Mae hwn yn weithgaredd sy’n eich helpu i feddwl am bum cwestiwn allweddol ar unrhyw bwnc – Pwy, Beth, Ble, Pryd, Pam. Mae’r gweithgaredd yn ymwneud â’r plant yn gofyn cwestiynau am lun. PWY? (pwy oedd yn y llun); BETH? (beth oedd yn digwydd, beth sydd i’w weld yn y llun, pa arteffactau oedd yn y llun); BLE? (ble roedd y lle yn y llun); PRYD? (awgrymiadau ynglŷn â phryd y digwyddodd yr hyn sydd i’w weld yn y llun); PAM? (pam mae pobl yn gwneud hyn, pam ei fod yn bwysig).

Strategaeth – Mapio meddwl – Cyfnod allweddol 2

Mae mapiau meddwl yn ffordd weledol o gofnodi gwybodaeth. Mae’r gair allweddol neu’r prif syniad yn cael ei ysgrifennu ar ganol dalen o bapur. Yn yr achos hwn y grefydd Islam oedd y thema ganolog, yn enwedig Pum Piler Islam. Shahadah, salah, zakah, sawn a hajj yw’r pum piler. Gofynnir i’r plant ychwanegu gwybodaeth berthnasol gan ymestyn pob syniad newydd cyn belled ag bo modd. Gallant ddefnyddio lluniau, symbolau a geiriau i fapio syniadau. Mae’n eithaf tebyg i blicio haenau nionyn fesul un a mynd yn nes at ei bwysigrwydd gyda phob haen.

Strategaeth – Swigod dwbl – Cyfnod allweddol 2

Mae’r strategaeth hon yn ymwneud â disgyblion yn dod o hyd i wybodaeth am ddau lyfr sanctaidd – y Beibl a’r Torah. Maent yn dod o hyd i’r wybodaeth ac yn ei hysgrifennu yn y swigod, ac yna’n trafod y pethau maent wedi eu darganfod gyda phartner, gan nodi sut maent yn debyg neu’n wahanol i’w gilydd. Maent hefyd yn nodi pa adnoddau y gwnaethant eu defnyddio i ddod o hyd i’r wybodaeth, e.e. y rhyngrwyd, llyfrau, pobl ac ati.

Rhai enghreifftiau’n unig o’r strategaethau rydym yn eu defnyddio yw’r rhain, ond rydym yn credu eu bod wedi galluogi disgyblion i gael dealltwriaeth ddyfnach o’r hyn maent yn ei astudio yn eu gwersi Addysg Grefyddol. Un o nodau allweddol ein hysgol yw bod Addysg Grefyddol yn gyfle i ddathlu a meithrin ymwybyddiaeth o wahaniaethau yn ein byd. Mae’n bwnc sy’n dathlu amrywiaeth ac yn herio stereoteipiau. Yn Ysgol Twynyrodyn rydym yn credu bod defnyddio sgiliau meddwl yn ein galluogi i gyflawni’r nod hwn ac mae canlyniadau da yng ngwaith disgyblion yn dystiolaeth o hyn. Byddwn yn parhau i ddefnyddio’r strategaethau hyn a hefyd yn ehangu arnynt.