Taith Astudiaethau Crefyddol Glantaf i Samye Ling

Yn ystod mis Hydref fe aeth 40 o ddisgyblion bl.12 ac 13 sy’n astudio Bwdhaeth fel rhan o’r cwrs lefel A i fynachdy Samye Ling yn yr Alban. Gan fod hon yn un o’r ganolfannau astudio yn y modiwl ar Fwdhaeth Prydain, teimlwyd y byddai profiad o ddilyn trefn dydd aelodau y ganolfan yn cyfoethogi dealltwriaeth ac empathi y disgyblion o fywyd mynachaidd. Canolfan Bwdhaeth Tibetaidd yw Samye Ling ac mae ei haelodau yn lleyg ac yn fynachaidd. Ein bwriad oedd i dreulio 24 awr yn y mynachdy er mwyn gallu gwerthfawrogi bywyd a threfn dydd mynachod a lleianod o fewn yr ysgol fwdhaidd yma.

Bu rhaid dechrau yn gynnar am 4.45am o Lantaf er mwyn cyrraedd Lockerbie erbyn 12.30pm ar gyfer cinio yn y mynachdy. Roedd cyrraedd y ganolfan sydd yng nghanol mynyddir anial yr Alban yn brofiad ansicr i lawer o ddisgyblion y ddinas. Dim siopau, sŵn….na rhwydwaith ffôn …na wi-fi!!!!! Mae Samye Ling yn ganolfan encilio ac mae cyrraedd y safle yn eitha trawiadol wrth weld y Stwpa mawr gwyn, giât dibetaidd draddodiadol a delwau mawr o’r Bwdha a bodhisatfau yn y gerddi. Tibet fach yng nghanol yr Alban.

Ar ôl cael ein croesawu gan fynach Bwdhaidd, aethom i gael cinio! Roedd y profiadau newydd am ddechrau yn syth! Rhaid tynnu esgidiau i ffwrdd cyn mynd mewn i unrhyw ystafell gyhoeddus (gan gynnwys y ffreutur!) er mwyn parchu traddodiadau Tibetaidd. (Cofiwch fynd a esgidiau sy’n hawdd eu tynnu i ffwrdd a’i rhoi mlaen os ydych am ymweld â’r ganolfan yma, oherwydd maen digwydd ddegau o weithiau yn ystod y dydd!!) Wrth gwrs, roedd y bwyd i gyd yn llysieuol. Roedd dewis i eistedd a bwyta wrth y byrddau arferol gyda’r lleygwyr, neu fynd i’r byrddau tawel ble ni cheir siarad wrth fwyta! Roedd y mynaich ar lleianod yn bwyta  ar fyrddau eu hunain. Wrth gwrs, dyma oedd pryd bwyd olaf y mynachod a lleianod am y dydd!! Dim ond dŵr a mêl ynddo oedden nhw yn ei gymryd yn ystod ein swper ni y noson honno.

adroddiad_glantaf_3

Yn ystod y prynhawn, fe gawsom ein tywys o gwmpas y ganolfan. Fe gawsom gyflwyniad i hanes a ffordd o fyw y ganolfan ac yna profiad o fyfyrio yn y brif deml. Mae’r deml yn drawiadol iawn! Mae’n lliwgar ac yn bensaernïol Dibetaidd y tu allan a thu mewn. Mae’r gysegr yn drawiadol gyda offrymau dyddiol o ddŵr a blodau wedi eu gosod allan. Roedd yr arogldarth yn gryf iawn yn y deml! Bwdhaeth tantrig iawn ei naws!

Ar ôl myfyrio, fe gawsom ein tywys o gwmpas y safle y mynachdy. Mae llawer o adeiladau a cerfluniau Bwdhaidd traddodiadol o fewn y safle. Cawsom weld cartrefi/pebyll Tibetaidd Traddodiadol er mwyn dysgu sut mae Tibetiaid yn byw. Wedi hynny, cawsom osod rhubanau ar goeden weddïau y ganolfan. Cawsom gyfle i gylchdroi y stwpa gan droi yr olwynion gweddi cyn cael mynd mewn i’r stwpa ei hun! Dyma ble oedd angladdau aelodau Samye Ling yn cael eu cynnal.

Tu ôl i’r deml, mae cwt bach, ble mae un lleian yn byw ar ben ei hun. Mae hi wedi ysgymuno ei hun o weddill y sangha gan fyw bywyd o unigrwydd a thawelwch ers dros 15 mlynedd yn y gobaith o ennill golueudigaeth. Ar ddiwedd pob dydd, mae hi’n agor drws yn llawr y cwt ac yn mynd i gysgu o dan y cwt. Synnodd y disgyblion wrth weld y fath beth. Cafwyd cyfle hefyd i gael sesiwn holi a thrafod gyda lleian o’r ganolfan. Rhoddodd hi ddarlun onest a realistig o fywyd o fewn mynachaeth gan ddangos fod byw bywyd fel lleian ddim yn hawdd. Ar ôl swper, cawsom gyfle i  arsylwi Puja Tibetaidd a chlywed y llafarganu traddodiadol cyn tawelu lawr a mynd i’r gwely. Ar ôl 10pm roedd  yn amser tawel a throi y goleuadau i ffwrdd. Roedd y disgyblion yn gwerthfawrogi bod ganddynt welyau i gysgu arnynt. Roedd y mwyafrif o’r mynachod a’r lleianod yn cysgu ar fat tenau ar lawr eu hystafelloedd, a rhai hyd yn oed yn cysgu ar eu heistedd mewn bocsus myfyrio.

adroddiad_glantaf_2

Cododd bawb am 4.30am er mwyn arsylwi gweddïau a siantiau Tara. Roedd hyn yn anodd gan fod pawb wedi blino, roedd sŵn hudolus y siantiau yn gwneud pawb yn gysglyd….ond roedd y drymiau a’r gongiau yn sicrhau fod pawb yn cadw’n effro! Ar ôl brecwast, fe adawon ni y mynachdy a dychwelyd i Lantaf, hynny wrth gwrs ar ôl treulio pnawn yn Alton Towers ar y ffordd nôl.

Roedd dilyn trefn dydd mynach am 24 awr yn  brofiad bythgofiadwy i bawb. Cafodd y disgyblion agoriad llygaid i fywyd mynachaidd. Cawsant empathi o’r heriau  a’r disgyblaeth sydd yn wynebu y pobl hynny sy’n dewis y ffordd hwn o fyw.